Selecteer een pagina

Auteursrechten logo en huisstijl, waar rusten die, juridisch gezien?

Auteursrechten logo. Er is veel te doen over de juridische eigendomsrechten van grafische producties zoals huisstijl en logo en verdere vormgeving, voor opdrachtgevers. Is iemand die de rekening voor de vormgeving netjes heeft betaald ook automatisch eigenaar van de producties? Nee! Lees het artikel wat ik vond, hieronder:

Ontwerper van logo en/of huisstijl

auteursrechten logo

De meeste ontwerpen, of het nu communicatie- product- of ruimtelijke ontwerpen zijn, zullen onder de bescherming van de Auteurswet vallen, van schetsontwerp tot definitief ontwerp. Het auteursrecht kent geen beperkingen wat het toepassingsgebied betreft; het kan ingeroepen worden voor alle media waarin het ontwerp wordt toegepast, zoals drukwerk, 3D en multi-media/digitaal (internet!). Auteursrechten logo en huisstijl zijn al lang onderwerp van discussie.

Voorbeelden van werken van ontwerpers zijn: huisstijlen, lettertypen en lay-outs, maquettes en decors, product-, mode- en interieurontwerpen, stads- en straatmeubilair, grafische vormgeving voor print en (multi-)mediaproducties, etc. Auteursrechten logo en huisstijl krijgen vaak een aparte status. Veel van de bovengenoemde ontwerpen kunnen overigens vaak ook nog door andere rechten van intellectuele eigendom worden beschermd, zoals het merkenrecht, het modellenrecht en octrooirecht. De ene beschermingsvorm sluit de andere niet uit.

Of u als ontwerper zelfstandig of in opdracht werkt, maakt voor auteursrechten logo en huisstijl niet uit, dat berust (op een paar uitzonderingen) altijd bij u als maker. Werkt u in loondienst, dan liggen de auteursrechten bij de werkgever. De auteursrechten stellen u in staat te bepalen hoe uw ontwerp mag worden gebruikt en door wie. Eigendomsrecht logo-ontwerp en/of huisstijl ligt (bijna) altijd bij de maker.

Bij een licentie geeft u toestemming om een ontwerp op een bepaalde wijze te gebruiken. U verleent dus een gebruiksrecht en behoudt de auteursrechten logo en huisstijl zelf. Bij een overdracht van auteursrechten draagt u de eigendom van het recht over en daarmee ook de zeggenschap over de wijze waarop het ontwerp mag worden gebruikt.

Een overdracht van auteursrechten logo en huisstijl kan alleen schriftelijk, waarbij u aangeeft welke rechten u precies overdraagt aan de opdrachtgever. Een licentieverlening kan mondeling, maar ook in het geval van een licentie is het verstandig schriftelijk vast te leggen voor welk soort gebruik, in welke omvang en voor hoelang u aan de opdrachtgever toestemming verleent (en wat hij dus met uw ontwerp mag doen): gebruik van basisontwerp en lay-out voor alleen dat ene jaarverslag, die ene brochure of onbeperkt gebruik van een industrieel ontwerp voor exploitatie wereldwijd, ongeacht de periode, in welke oplage en dergelijke. Denk bij het verlenen van licenties/toestemming ook aan bewerkingen zoals een afgeleid productontwerp, of een doorvertaling van huisstijl naar een winkelconcept. U verleent alleen gebruiksrechten voor dat wat u concreet afspreekt. Naast de omvang van de licentie, beperkt of onbeperkt, kunt u ook afspreken of de licentie exclusief of niet-exclusief wordt verleend. Als u een exclusieve licentie verleent, kunt u niet ook aan anderen toestemming geven om het werk te gebruiken.

Voor huisstijlen en logo’s ligt het soms wat ingewikkelder. Over het algemeen zal u die in opdracht ontwerpen, en verkrijgt de opdrachtgever een exclusieve licentie voor gebruik binnen de eigen onderneming of organisatie. Wil de opdrachtgever de huisstijl of het logo bijvoorbeeld door een zusterorganisatie laten gebruiken, of wil hij wijzigingen (laten) aanbrengen dan is daar uw toestemming voor nodig. Maar het voert bijvoorbeeld wel wat ver om telkens opnieuw een licentievergoeding te vragen als er een nieuwe oplage briefpapier moet worden gedrukt.

Om misverstanden te voorkomen is het dus altijd verstandig duidelijke afspraken te maken over de manier waarop de ontwerpen gebruikt mogen worden. Een eenvoudige licentieverlening kan door middel van een heldere omschrijving van het gebruiksdoel in bijv. de opdrachtbevestiging vaak al geregeld worden. Als er sprake is van productontwerpen, kan het handig zijn om een royaltyovereenkomst te sluiten. In dat geval ontvangt de ontwerper een deel van de opbrengst van de verkoop van de producten waar het ontwerp in is verwerkt.

Sommige ontwerpers kunnen aanspraak maken op een vergoeding uit de zogenaamde collectieve rechten, zoals leenrecht, reprorecht, kabelrechten etc. U kunt hier onder meer voor in aanmerking komen als uw werk wordt gekopieerd, uitgeleend of via de kabel wordt uitgezonden. Als u de auteursrechten logo en huisstijl overdraagt, is het van belang dat u een schriftelijk voorbehoud maakt met betrekking tot de collectieve rechten. Voor meer informatie over collectieve rechten kunt u contact opnemen met de Stichting Pictoright.

Ontwerpers hebben, net als alle andere makers, zogenaamde persoonlijkheidsrechten. Ontwerpen mogen niet zomaar veranderd worden en de ontwerper heeft in beginsel het recht zijn naam bij het werk te vermelden. Auteursrechten logo en huisstijl zijn belangrijk genoeg om daar serieus naar te kijken.

Bron: http://www.auteursrecht.nl/auteursrecht/101532/